شماره 78

۷۸-۶
امیرهوشنگ للهی: بی‌تردید «فرانسیس فورد کاپولا» یکی از کلیدی‌ترین فیلمسازان سینمای امریکاست. با حضور او خون تازه‌ای در رگ‌های سینمای امریکا به خصوص سینمای گنگستری دمیده شد. «پدرخوانده» و «پدرخوانده‌۲» فضایی تازه در سینمایِ از رمق‌افتاده‌ی امریکا گشودند و در نهایت شاهکار او «اینک آخرالزمان» اثری درخشان درباره سیاهی جنگ بود که فضایی تیره و هولناک در بازنمایی جنگ ویتنام را به تصویر کشید. سینمای دهه هفتاد/ هالیوود جدید/ موج نو امریکا در سال ۱۹۴۸ و پس از اعلام رای دادگاه عالی امریکا در مورد پرونده‌ی مربوط به شرکت پارامونتبیشتر بخوانید
۷۸-۱۰۲
فرهاد محرابی: پرونده‌ی «هنر و سیاست» این شماره را به ادواردو گالیانو (۱۹۴۰-۲۰۱۵) نویسنده، شاعر، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی برجسته‌ی اهل اروگوئه و یکی از سرشناس‌ترین روشنفکران چپگرای امریکای لاتین اختصاص داده‌ایم. نویسنده‌ای که صراحت لهجه و نثر ستیزنده و سازش‌ناپذیرش، چه در عرصه‌ی ادبیات و چه در عرصه‌ی ژورنالیسم، برای دهه‌ها الهام‌بخش نویسندگان امریکای لاتین بوده است. معروف‌ترین اثر گالیانو «رگ‌های گشوده‌ی امریکای لاتین» (The Open Veins of Latin America) کتابی است که در ۱۹۷۱ در سی و یک‌سالگی بعد از بیش از چهار سال پژوهش و مطالعه، دربیشتر بخوانید
۷۸-۱۲۷
جواد طوسی: «مدل و الگو» اگر در چرخه‌ی تولیدات سینمایی قابلیت تبدیل‌شدن به «ژانر» یا فرم و بیان تصویری خاصی را داشته باشد، می‌تواند قابل دفاع و ارزشمند و تاریخ‌ساز باشد. اما اگر این مدل پیشنهادی محدود مقید به تولیدات مضمونی و کلیشه‌سازی‌های فاقد فکر و ایده خلاقانه شود، از‌یاد‌رفتنی و حتی ضربه‌زننده است. بخشی از این الگو‌پذیری‌ها در بافت عمومی جامعه تابع شرایط فرهنگی، اجتماعی و سلایق و مطالبات نسل‌های جوان است. مثلاً سنت ستاره‌سازی در «سینمای رویاپرداز» اواسط دهه چهل (با محوریت بازیگری چون محمدعلی فردین) و شکل‌گیریبیشتر بخوانید
۷۸-۲۳۸
سینا دادخواه: سن‌لویی، مدرسه‌ی فرانسوی‌زبانی بود که کشیش‌های لازاریست آن را اداره می‌کردند. پیشوایان مدرنیستی نظیر نیما یوشیج و صادق هدایت و علینقی وزیری در آن درس خوانده‌اند. اوایل دهه‌ی پنجاه، با مساعدت ارتش-مال مدرسه را از مرکز قدیم شهر به مرکز «جدید» منتقل کردند که آن وقت‌ها بیابان بود و سنگ و صخال. راه‌کوره‌ای از خیابان مهناز، شاگردان را به مدرسه می‌رساند. بعدها با افزایش تعداد شاگردانْ سن‌لویی دو را تاسیس کردند. هر دو مدرسه بعد از انقلاب «دولتی» شدند و با آغازشدن جنگ، اولی بلافاصله و دومی چندبیشتر بخوانید
۷۸-۹۵
تارا لوماکس : ترجمه: زینب کاظم‌خواه ژوئیه ۲۰۱۹ «انتقام‌جویان: پایان بازی» (آنتونی روسو، ۲۰۱۹) -‌اثری محبوب در فرانشیز دنیای سینمایی مارول (ام‌سی‌یو) روی پرده رفت- که آواتار (جیمز کامرون، ۲۰۰۹) را که پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینما نام گرفته بود، پشت سر گذاشت.۱ این فیلم با فروش در گیشه معیاری را ثبت کرد که به ساخت فرانشیز به عنوان سبک متمایز فیلمسازی بسیار موفقِ هالیوود در اوایل قرن ۲۱ رسمیت بخشید. ساخت فرانشیز را به عنوان شیوه‌ای از تولید می‌توان صنعتی‌‌کردن افراطی حرفه نویسندگی، روایت، و دورنمایی دانست که تهیه‌کنندگان بابیشتر بخوانید
۷۸-۲۲۹
ترجمه‌‌: پویا رفویی: فردای دیدارم از میدلتن، در نوشگاه «هتل کراونِ» ساوت‌ولد، سر صحبتم باز شد با مردی هلندی به‌ اسم کُرنلیس دی یونگ. چندباری پایش به سافک باز شده بود و حالا در فکر خرید یکی از املاک درندشتِ اغلب در قواره‌های متجاوز از هزارهکتاری بود که یک‌ریز دلال‌های معاملات ملکی آن دوروبر عرضه می‌کردند. دی‌یونگ برایم تعریف کرد که در مزرعه‌‌ی چغندرقندی در حوالی سورابیا بزرگ شده بود و بعدتر، پس از تحصیل در کالج کشاورزی واگِنینگِن، پیشه‌‌ی خانوادگی را در تنگدستی عین زارعان چغندرقندِ ناحیه‌‌ی دیوِنتِر ادامهبیشتر بخوانید
۷۸-۲۱۶
قابل پیش‌بینی است که صحبت در مورد نقد و تاکید بر اهمیت آن در اعتلای فرهنگ جوامع و تغییر وضع موجود به طور کلی، و وضعیت نقد ادبی در ایران به طور خاص، در یک نشست و به واسطۀ شنیدن یا خواندن عقاید عده‌ای از اهالی نقد و ادبیات، به جایی نمی‌رسد. اولین قدم برای بهبود وضعیت، شناخت دقیق آن است و این شناخت حاصل نمی‌شود مگر از طریق مطالعه، همفکری، به اشتراک‌گذاشتن آرا و نظرات، اهمیت‌‌دادن به آثار ادبی معاصر و اذعان به اینکه پا‌به‌پای ناخوش‌احوالی جامعه، صفحات فرهنگیبیشتر بخوانید
۷۸-۱۸
گردآوری، ترجمه و تلخیص: بهروز سلطانزاده: متن زیر تازه‌ترین گفت‌وگو با فرانسیس فورد کاپولا در سال ۲۰۱۹، چهل سال پس از ساخت فیلم اینک آخرالزمان است. کاپولا در مورد سبک فیلم‌هایش می‌گوید، هر فیلمی که می‌سازد صفحه‌ی جدیدی در زندگی‌اش باز می‌شود. او می‌گوید کمتر یک سبک را تکرار می‌کند و با هر فیلمی که می‌سازد تبدیل به آدم دیگری می‌شود. کاپولا در مورد ژنرال کورتز و دیگر شخصیت‌های ماندگار فیلم‌هایش مثلاً مایکل کورلئونه می‌گوید؛ هر وقت فیلمی ساخته‌ام خودم را با شخصیت اصلی آن یکی پنداشته‌ام. کاپولا در مسیربیشتر بخوانید
۷۸-۲۱۲
ادیب وحدانی: باب دیلن که چهار سال قبل جایزه نوبل را به دلیل «بیان شاعرانه جدید در سنت آهنگ امریکایی» دریافت کرد، سروصدای مبهمی در دنیا شد. طبیعی هم بود که کسانی که فقط با شمایل دیلن آشنا بودند و او را به عنوان یک ستاره راک دیگر می‌شناختند همان‌طور که به اهدای جایزه پولیتزر به دیلن برای کتاب زندگینامه‌اش با نام «وقایع‌نامه» اعتراض داشتند اینجا هم نق و غری بزنند. در ایران جایزه پولیتزر مزبور و دفاع‌های درخشانی که منتقدان مهمی مانند گریل مارکوس یا جاناتان گری از اهدایبیشتر بخوانید
۷۸-۲۰۸
مهسا محب‌علی: «آخرالزمان» سال‌ها مضمون بسیاری از آثار ادبی بوده است. از «صدسال تنهایی» مارکز تا «ملانکولیا» فون تریه یا حتی «کوه‌های سپید» جان کریستوفر. بعدها آخرالزمان دستمایه‌ی بسیاری از کمیک‌استریپ‌ها و اقتباس‌های سینمایی شد. ظهور ابرقهرمان‌هایی چون «انتقامجویان» و «پسر جهنمی» تا… همه از یک نیاز مشترک نشات می‌گیرد. قرار است جهان به پایان برسد. نیروهای شر بر نیروهای خیر پیروز شده و حالا چاره‌ای نیست جز اینکه ابرقهرمانانی از راه برسند و جهان را نجات دهند و کودکان را خوشحال کنند. به هر حال کودک را که نمی‌توانبیشتر بخوانید