۶۷-۱۹۶

گفت‌وگوی نظامی گنجوی و جیمز جویس درباره‌ نظم کیهانی / منظومه‌، به‌مثابه‌ رمانس، پشتوانه‌ رمان

کیهان خانجانی :

مقدمه

داشتن زیرساخت، اصلِ اساسیِ یک جریان، یا مدرن‌سازی هر جریانی‌ست. پیشرو‌کردنِ جریان رمان فارسی، بی در نظر‌گرفتن این زیرساخت، به وجود‌آوردن موج است و بس؛ و فروکش خواهد کرد و جریان نخواهد شد.

اگر گمان می‌بریم عندالمطالبه می‌توانیم در ادبیات جریانی بیافرینیم و سری بین سرهای رمان درآوریم، خطای استراتژیک کرده‌ایم. اگرچه هر کدام از نحله‌هایی که به وجود آوریم، به لحاظ تاکتیکی ممکن است تا مدتی زخم عمیق جریان رمان ایرانی را التیام بخشد -که در حقیقت چنین نیست و فقط سبب تاخیر جریان اصیل اصلی می‌شود- اما به سبب نداشتن زیرساخت، منقطع خواهد شد.

دیگر آنکه، ضرورت سرمایه‌گذاری برای تولید آن نیز برای ما گُنگ است. چرا که جهان به این نتیجه رسیده است که ادبیات، جمهوری جهانی‌ست، ترجمه‌ و مصرف آن لزوماً ضعف نیست، که غصه‌ بخوریم چرا ادبیات پلیسی و علمی و تخیلی و غیره نداریم. مگر این‌همه مشتاقان خیام در غرب، از قرن نوزده تاکنون، غصه‌ی آن خورده‌اند که چرا رباعی نداریم و کارگاه رباعی‌سرایی برگزار می‌کنند؟

به جز پنج کشور ابَرصنعتی جهان، مابقی، تولید محدود و مشخص و مدام دارند. بسیاری از کشورهای آسیای جنوب شرقی فقط بر صنعت توریسم سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ یا کشورهای اسکاندیناوی بر تولید یک یا دو صنعت متمرکز شده‌اند. ما همچنان مصرانه اتومبیلِ شترگاوپلنگ ایرانی تولید می‌کنیم و گاه حوادث رانندگی در یک‌سال، کشته‌شدگان بی‌شمار خواهد داشت. ادبیاتِ بناشده بر موج، ریزش‌ها و کشتگان بسیار خواهد داشت.

نظر‌ دهی مسدود شده است.