198-46

همراه با کلارسفلد، عليه فراموشي

بابک آرشام

مقدمه مترجم: در شامگاه ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۳ گشتاپو، پليس مخفي آلمان نازي، به خانه‌ي آرنو کلارسفلد يهودي در شهر نيس فرانسه وارد مي‌شود. آرنو قبل از ورود ماموران همسر و فرزند هشت‌ساله‌اش سرژ را در مخفيگاهي پنهان مي‌کند. گشتاپو آرنو کلارسفلد را دستگير و در نهايت در ۲۸ اکتبر ۱۹۴۳ با واگن شماره ۶۱ به سمت اردوگاه مرگ آشويتس روانه مي‌کند.

 

دکتر سرژ کلارسفلد تاريخدان و وکيل کانون وکلاي پاريس، زندگي خود را وقف شناسايي قربانيان يهودي دوران نازيسم و رديابي عاملان و آمران آن در رژيم رايش سوم مي‌کند. تلاش خستگي‌ناپذير او و همسر آلماني‌اش بئاته کلارسفلد در شناسايي و محاکمه نازي‌هاي متواري در اقصي نقاط جهان يا مشغول به کار در آلمان اين دو را ملقب به «شکارچي نازي‌ها» مي‌کند.

در هر جاي دنيا که رد ماموري نازي برايشان آشکار مي‌شد، چه در سوريه، چه در شيلي، چه در آرژانتين و چه در بوليوي خواهان استردادش مي‌شدند. معمولاً کشورها از استرداد متهمان خودداري مي‌کردند. اما موفقيت‌هاي چشمگيري هم در اين مبارزه عليه مصونيت قضايي نصيب زوج کلارسفلد شد. از جمله معروف‌ترين آنها محاکمه کلاوس باربي معروف به «قصاب ليون» بود که دولت بوليوي با استردادش موافقت کرد. در محاکمه مشهوري که در شهر ليون در سال ۱۹۸۷ برگزار شد سرژ کلارسفلد به عنوان وکيل مدعي‌العموم نقش بسزايي در محکوميت باربي به حبس ابد به جرم جنايت عليه بشريت ايفا کرد.

 

اين مبارزه براي خانواده کلارسفلد بدون خطر نبود. در سال ۱۹۷۹ توسط «سازمان اعضاي سابق اس‌اس» بمبي در ماشين آنها کار گذاشته شد ولي کلارسفلدها از انفجار آن جان سالم به در بردند.

 

در سال ۱۹۷۸ سرژ کلارسفلد در مبارزه‌اش عليه فراموشي کتاب «يادنامه يهوديان فرانسوي اعزام‌شده به اردوگاه‌هاي مرگ» را چاپ و در آن نام و مشخصات ۷۶ هزار يهودي اخراج‌شده از فرانسه در زمان جنگ جهاني دوم را ذکر مي‌کند.

 

آشنايي با سرژ کلارسفلد و مبارزه‌اش عليه فراموشي نقطه‌ي عطفي در زندگي پاتريک موديانو بود و الهام‌بخش چند اثر ادبي‌اش.

هر دو عليه فراموشي. کلارسفلد براي حافظه تاريخي، موديانو براي وجدان جمعي.

هر دو براي ياد و خاطره.

 

***

 

نام‌هاي خانوادگي، نام‌ها، تاريخ‌هاي تولد. گاهي، محل‌ِ اين تولد مشخص شده بود. ديگر هيچ. و اين براي هشتاد هزار زن و مرد و بچه. اين «يادنامه يهوديان فرانسوي اعزام شده به اردوگاه‌هاي مرگ» بود که سرژ کلارسفلد در سال ۱۹۷۸ منتشر کرده بود. او اين کتاب را به تنهايي تهيه کرده بود، با رمزگشايي‌ِِ اغلب مشقت‌بار از فهرست‌هاي نوشته‌شده روي کاغذ پوستي.

نظر‌ دهی مسدود شده است.