۷۳-۱۰۸

معماری صحنه چیست؟

پیام فروتن:

در تعریف «معماری صحنه»، از منظر تئاتر، می‌توان آن را به دو بخش تقسیم اساسی کرد. معماری مربوط به سالن تئاتر و معماری مربوط به طراحی صحنه.

معماری سالن‌های تئاتر پیشینه‌ای از یونان باستان دارد که مسیر تکاملی خود را تا قرن بیستم طی کرده است. ولی سابقه معماری صحنه، از انتهای قرن نوزده و ابتدای قرن بیستم است که از سوی افرادی چون «آدولف آپیا» و «ادوارد گوردون گریگ» ابداع و مطرح شد. مسئله معماری صحنه این بود که چطور می‌توان بازیگری سه‌بُعدی را در فضای دوبُعدی صحنه قرار داد. پیش از این، طراحی صحنه به شکل دوبُعدی بود و طراحی صحنه با نقاشی انجام می‌شد. اما با ظهور معماری صحنه، مولفه‌های معماری هم وارد تئاتر و طراحی صحنه تئاتر شد. از این به بعد بود که نام نقاش صحنه به معمار صحنه تغییر کرد. و تقریباً از همان مولفه‌هایی استفاده کرد که در معماری نیز وجود داشت.

معماری صحنه پیوند مستقیمی با طراحی صحنه دارد و کاملاً در‌هم تنیده‌اند، به طوری‌که نمی‌توان آنها را از هم جدا کرد. در واقع معماری صحنه، همان طراحی صحنه در قرن بیستم است و تفاوتی بین آنها نمی‌توان قائل شد. و نمی‌توان گفت که معماری صحنه کیفی‌تر و عمیق‌تر از طراحی صحنه است. زیرا این دو با هم رشد می‌کنند و شکل می‌گیرند.

در ایران هم می‌توان سابقه حضور معماری صحنه را دید و تجربه کرد. زمانی که طراح صحنه تصمیم می‌گیرد فضایی را در صحنه طراحی کند و این طراحی را با توجه به معماری سالن تئاتر، با توجه به چگونگی چیدمان تماشاگر در سالن، و با توجه به متن نمایشی انجام ‌دهد، در واقع معماری صحنه را شکل داده و تجربه کرده است. زیرا طراحی صحنه، مبتنی بر معماری و عناصر معماری صحنه است و از آن جدا نیست. در نتیجه هر طراحی صحنه‌ای که در تئاتر صورت می‌گیرد، قطعاً بر اساس تجارب طراح صحنه و میزان مهارت و حرفه‌ای‌بودنش از معماری صحنه است….

نظر‌ دهی مسدود شده است.