۷۲-۱۲

مسکو-مَنهَتن: روح روسیِ فیلم‌های وودی آلن / اِلِن چَنسِز

ترجمه: صالح نجفی:

«فکر نکنم دورتر از شعاع سی‎‌دقیقه‌ایِ کافه‌تریای روسی بتوانم زندگی کنم.»

(وودی آلن، نقل‌شده در فصلنامۀ جنتلمن)

[کافه‌تریای روسی (Russian Tea Room) نام رستورانی روسی-اروپایی است واقع در خیابان پنجاه‌وهفتم غربی در محلۀ منهتن نیویورک. این رستوران در ۱۹۲۷ افتتاح شد. موسس آن اعضای سابق بالۀ امپریال روسیه بودند، اینان رستوران را به‌عنوان محلی برای تجمع مهاجران روسی مقیم نیویورک به‌راه انداختند. شهرت رستوران مدیون حضور مهاجرانی بود که در صنعت سینما و تئاتر فعال بودند. وودی آلن از مشتریان ثابت این رستوران بوده.]

«اما تنها سوال‌هایی که واقعاً جالب توجه‌اند سوال‌های بنیادی‌اند، وگرنه کی به هیچ‌چیز دیگر اهمیت می‌دهد؟»

(وودی آلن، نقل‌شده در کتاب دربارۀ بامزه‌بودن. وودی آلن و کمدی، نوشتۀ اریک لاکس)

 

در سفری که در تابستان ۱۹۸۸ به شوروی سابق داشتم، در یکی از سینماهای مسکو فیلم رز ارغوانی قاهرهی وودی آلن را دیدم. فیلم را دوبلۀ روسی کرده بودند: یک مرد بود که همۀ نقش‌ها را می‌گفت. فیلم که تمام شد، تصادفی مشغول نظرخواهی از بعضی تماشاگران فیلم شدم که از سالن بیرون می‌آمدند. می‌پرسیدم چرا به تماشای فیلم آمده‌اند. یک خانم مسکوی جواب داد ترجمۀ روسی داستان کوتاهی از وودی آلن را در یکی از نشریه‌های ادبی شوروی خوانده بود- یادش نمی‌آمد چه داستانی. مردی گفت تا حالا اسم آلن به گوشش نخورده بوده ولی همین‌که دیده فیلمی امریکایی اکران شده با علاقه برای دیدنش آمده. مردی دیگر اعلام کرد گرچه تا آن زمان چیزی دربارۀ این کارگردان نشنیده بوده، از «بکربودن و بدیع‌بودن نگاه» او به‌شگفت آمده. اما در این میان جوابی که واقعاً به من چسبید مال مرد جوانی بود که صادقانه اعتراف کرد خیال می‌کرده قرار است کینگ‌کنگ را پخش کنند (نسخۀ امریکایی کینگ‌کنگ که در دهۀ ۱۹۷۰ تولید شده بود در واقع در سالن دیگری در همان ساختمان پخش می‌شد)، ولی اشتباهاً وارد سالنی شده بوده که رز ارغوانی قاهره را نمایش می‌داده‌اند. این جواب به‌راستی برازندۀ وودی آلن بود.

نظر‌ دهی مسدود شده است.