logo-2

مروری کوتاه و انتقادی بر کتاب نئولیبرالیسم و سینمای جهانی سرمایه، فرهنگ و نقد مارکسیستی

ترجمه: نیما حُسن‌ویجویه

از نظر فردی که سال‌هاست در صنعت بین‌المللی فیلم مشغول به کار هستم، مطالعه‌کردن پژوهش‌های آکادمیک در مورد آثار سینمایی تعجب‌آور است چرا که میان واقعیات و شرایط کاری ما و نگاه آکادمیک خارج‌ازگود شکاف بزرگی در میان است. شاید این امر به خاطر آن است که صنعت فیلمسازی توهمات را به معرض فروش می‌گذارد. تفاوت چندانی میان فیلم مستند و آثار داستانی نیست و فارغ از مطالب به‌چاپ‌رسیده و اطلاعات موجود، سینما در مورد اشخاصی چون ژان لوک گدار است و واقعیت بازنمایی و نه بازنمایی واقعیت. شخصاً بر این باورم که سینما بازنمایی منافع اقتصادی و سیاسی است. شاید توافقنامه‌ی صلح فیلم مصوت پاریس۲ در سال ۱۹۳۰ که توافقی میان یواس آمریکن الکتریک۳ و جرمن-داچ توبیوس کلنگفیلم۴ بود مشهورترین نمونه در صنعت فیلمسازی در مورد اختلافات اقتصادی باشد.
زبان به‌کارگرفته‌شده به وسیله حرفه‌ای‌های عرصه‌ی فیلم، زبانی غیررسمی است و تبلیغات بیشتر مطالب چاپ‌شده را به خود اختصاص می‌دهند. کارگردانان، تهیه‌کنندگان، بازیگران و دیگر دست‌اندرکاران عموماً در مصاحبه‌ها از اثر حمایت می‌کنند و آن را به چالش نمی‌کشند. از دستاوردهایشان صحبت می‌کنند و در مواردی معدود اگر مجالی سیاسی فراهم باشد از محدودیت‌ها و فیلم‌هایی که ساخته نشده‌اند. سخنرانی‌های عمومی نیز غالباً به تحسین سرمایه‌گذاران و جذب سرمایه برای آثار بعدی معطوف‌اند. بنابراین می‌توان گفت بیشتر منابع اولیه‌ای که از سوی محققان به کار گرفته می‌شود به حمایت از ساخت توهمات سینمایی مشغول‌اند.
با چنین پیش‌زمینه‌ای مواجهه با عنوانی چون نئولیبرالیسم و سینمای جهانی. سرمایه، فرهنگ و نقد مارکسیستی ویراست جیوستنا کاپور۵ و کِیت بی. واگنر۶ نویدبخش به نظر می‌رسد. سینما محصول صنعتی‌شدن و بر ابزار متکی است و آنچه تولید می‌کند مبتنی بر تقسیم جزء به جزء کار است. سینما از آغاز خصلتی توسعه‌طلبانه داشته است هرچند در دسترسی به امکانات به‌ویژه با درنظرداشتن مستعمره‌نشینان و بومیان امریکا و استرالیا با محدودیت‌هایی مواجه بوده است. تحلیلی از سینما که به بررسی انتقادی جوانب چندلایه‌ای از فیلم به مثابه کالایی صنعتی می‌پردازد و منظر تاریخی را درنظردارد و با مسائل طبقاتی آشناست هرگز منابع خود را به اطلاعات عمومی و کلی که بیشتر در مرحله‌ی پخش فیلم به‌کارمی‌آیند محدود نمی‌سازد.

نظر‌ دهی مسدود شده است.