۷۱-۱۶۶

قلعه حاشیه‌نشین‌ها

مهدی افروزمنش :

کمی حاشیه تهران کنار قلعه هزار اردک ساختمان مخروبه‌ای هست، چیزی بین کاهگل و آجر، چیزی تاریخ مصرف گذشته، مبهم، ویران، اما نه ازهم‌پاشیده و نیست‌شده. شبیه به یک تابلوی زنگ‌زده در جاده‌ای متروک است، اما هست. دیوارهایش نصفه و نیمه است. وسط یکی از دیوارها سوراخی وجود دارد که به پنجره می‌ماند، شاید هم پنجره نبوده اما مگر نه اینکه به عادت هر سوراخ مربع نیمه‌بزرگی را پنجره صدا می‌زنیم. بقایای بعضی از آجرهای فروریخته دیوارها کنار ساختمان دیده می‌شود، چیزی مثل رد یا اثر وقوع، شناسنامه حادثه یا سرگذشت ویرانی، آجرهای رنگ‌پریده و لب‌پر که زمانی جزء از یک کل بوده‌اند، درست مثل خود آن منطقه که زمانی جزئی از کل بود اما اکنون حاشیه است، خودش و مردمانش. اتاقک ممکن است خانه بوده، یا محل نگهبانی، یا اتاقک تنهایی یا هر چیز دیگر اما اکنون محل رجوع سگ‌هاست، دو سگ چنان ولگرد که حتی از ابتدایی‌ترین اصل هویتمندی بی‌بهره بودند و اهالی بهشان می‌گفتند ولگرد، یکی زردِ رنگ‌باخته درست مثل آجرها و آن یکی سیاهی بی‌دم اما هر دو پوست بر استخوان رسیده و نزار.

داخل اتاقک ردی از یک حضور تازه هست، حضوری انسانی، جاندار، چیزی مخرب که شبی یا روزی سرد آنجا آتشی افروخته و همراه با بقایای چوب سوخته و پتویی کبره‌بسته سیاهی بیضی‌شکلی روی دیوار به جا گذاشته است، بقایای دوده چوب نیم‌سوخته و البته یک جمله.

جمله‌ای که ممکن است صاحب آتش نوشته باشد و یا کس دیگر اما بی‌شک نشانه متقنی است از حضور انسانی، انسانی فراموش‌شده، زن یا مرد در حاشیه‌مانده و شاید فنا‌شده. نویسنده خطی بد نوشته (سخت بتوان خطوط معوجش را خواند): «ما داریم اینجا…»

جمله‌اش ادامه ندارد، شاید از روی عمد، شاید فراموش‌شده، شاید پاک‌شده یا شاید گم‌شده در هجوم یک نشئگی. اما چه اهمیتی دارد، «کلمه‌ها قدیسان‌اند» می‌توانند ما را به چیزی ورای خود هدایت کنند، به چیزی در حال وقوع، به چیزی از بین‌رفته، به یک فقدان یا تولد.

ادامه جمله چه می‌تواند باشد؟ ما داریم اینجا از بین می‌رویم؟ (البته که می‌دانم این جمله برای آن فضا اتوکشیده است اما خب برای گریز از ممیزی گاهی ناگزیر کلمه‌های رکیک اما گویا را باید دور دهان چرخاند و طور دیگری نوشت اما شما در خواندن آزادید)، ما داریم اینجا فراموش می‌شویم؟، ما داریم اینجا می‌میریم؟، ما داریم اینجا زنده به گور می‌شویم؟ یا ما داریم اینجا….

نظر‌ دهی مسدود شده است.