۶۰

اردیبهشت و خرداد ۱۳۹۶ – شماره ۶۰– سال سیزدهم

شماره ۶۰ سینما و ادبیات منتشر شد

شصتمین شماره مجله سینما و ادبیات ویژه لوک بسون و سینمای معاصر فرانسه منتشر شد.

لوک بسون را از سردمداران سینمای نگاه می‌دانند. پرونده سینمای جهان مجله به تفصیل به سینمای نگاه و فیلم‌های مطرح این کارگردان می‌پردازد.

جان کاساوتیس کارگردان مطرح امریکایی یکی دیگر از موضوعات محوری بخش سینمای جهان این شماره است. کارگردان مهمی که کمتر در ایران به او توجه شده. فیلم‌های کاساوتیس در پی کشف مخمصه‌های تعامل اجتماعی و بحران‌های هویتی درون وضعیت‌هایی بسیار معین (اغلب خانوادگی) با شخصیت‌هایی سرشار از جزئیات هستند. کاساوتیس در مطلب «چه بر سر هالیوود آمده؟» ساختارهای هالیوود را به چالش می‌کشد و بر «بیان شخصی» تاکید می‌ورزد و نظرش را در مورد بیان شخصی مطرح می‌کند؛ آنچه در فیلم‌هایش نیز به آن وفادار است.

سینما و ادبیات در این شماره بحث سریال‌سازی را نیز مورد توجه قرار داده و پرونده‌ای خواندنی در مورد سریال جهان غرب تدارک دیده است.

موسیقی فیلم در سینمای ایران موضوع محوری بخش سینمای ایران این شماره است. تعامل کارگردان و موزیسین در خلق موسیقی فیلم چگونه شکل می‌گیرد؟ ورود موزیسین به فیلم چگونه و در چه زمانی است؛ پس از نوشته ‌شدن فیلمنامه، همزمان با فیلمبرداری، پس از تدوین یا بعد از صداگذاری؟ جواب این پرسش‌ها در مورد موسیقی فیلم را در میزگرد فردین خلعتبری، کریستف رضاعی، جواد طوسی و گفت‌وگوی مرضیه وفامهر و مانی جعفرزاده و در یادداشت‌های محسن خیمه‌دوز، کیوان جهانشاهی، حامد ثابت پی بگیرید.

موتیف چیست و چه کارکردی در روایت دارد؟ سه نگاه متفاوت برای تعریف موتیف قائل شده‌اند: «موتیف ذهنیت نویسنده است و در خودآگاه او قرار دارد.» رویکرد دوم به موتیف به عنوان عنصری تکرارشونده است. هر چیزی به خودی خود موتیف نیست اما وقتی تکرار می‌شود مخاطب را برمی‌انگیزاند و تاکید می‌کند که علتی پشت این تکرار است. رویکرد سوم می‌گوید موضوع‌ها و الگوهای فکری غالب متن می‌توانند موتیف را شکل دهند. موتیف موضوع محوری بخش ادبی شماره ۶۰ است. کارکردهای مختلف موتیف در میزگرد لیلا صادقی، محمدحسن شهسواری و مانی جعفرزاده و مقالات احمد اخوت، کورش اسدی، شاپور بهیان، منیرالدین بیروتی، ابوتراب خسروی، محمدرضا کاتب و… به دقت مورد بررسی قرار گرفته است.

یکی از مهم‌ترین پرونده‌های این شماره مجله سینما و ادبیات در مورد جریان‌های ادبی دهه چهل ایران است. بیشتر منتقدان دهه چهل را دهه شکوفایی ادبیات و هنر مدرن ایران می‌دانند. داستان‌نویسی ایران در دهه چهل با دستاوردهای گوناگونی که داشت زمینه‌ساز نوگرایی ادبیات معاصر در سال‌های پس از انقلاب شد. در ادبیات دهه چهل دو جریان اصلی شانه به شانه هم سائیدند: جریان هنر و ادبیات متعهد که پیشقراول آن جلال آل‌احمد است و جریان دومی که «هنر برای هنر» نیز نام گرفته است. جریان دوم اما دغدغه‌اش بر زیبایی‌شناسی و فرم‌گرایی بود. ادبیات دهه چهل هرگز به پایان نرسیده و مدام به اینجا و اکنون ما سرازیر می‌شود. پرونده این شماره پیش‌درآمدی است بر جریان‌شناسی این دهه و تاثیر و تاثراتی که از دهه‌های قبل از خود گرفته و بر دهه‌های پس از خود بر جای گذاشته است.

اولین شماره از پرونده گتاری و دلوز برای قرنی دیگر ابعاد بالینی، سیاسی و هنری برنامه‌ی فلسفی دلوز و گتاری را پیش و پس از آشنایی با یکدیگر بررسی می‌کند، آنچه وجوه «انتقادی و بالینی» فلسفه‌ی گتاری و دلوز نامیده شده است.

نقد پویا رفویی بر «حدیث مرده بر دارکردن آن سوار که خواهد آمدِ» هوشنگ گلشیری، گفت‌وگو با رضا جولایی درباره آخرین رمانش و مطالب دیگر را در این شماره از دست ندهید.

 

سخنی با خوانندگان

سینمای جهان

زندگی لوک بسون و سینمای معاصر فرانسه/ پارتیزان نئوباروک فرانسه/ همایون‌خسروی‌دهکردی
گفت‌وگو با لوک بسون/ از خط خارج نشوی به بهشت می‌روی/ ترجمه: بهروز سلطانزاده
به بهانه لوک بسون/ سینمای جلوه [نگاه] و هیستری خودنمایی/ رامین اعلایی
از اعماق زمین تا دوری کهکشان‌ها…/ همراه با کارنامه لوک بسون/ نوید پورمحمدرضا
ایده‌هایی درباره نیکیتا/ زن‌شدن در میان‌پرده خشونت و قانون/ امین حامی‌خواه
بررسی برخی از درونمایه‌های اساسی سینمای لوک بسون/ یک امریکایی در پاریس/ برنا حدیقی
چشم‌اندازهای متقابلی از یک قدیس: مصائب ژاندارک درایر و پیام‌آور لوک بسون/ ترجمه: مهدی ملک
نگاهی به سینمای لوک بسون: در جست‌وجوی معنا/ معنویت هالیوودی/ هوتن زنگنه‌پور
لوک بسون، مخالف جهانی‌شدن/ ترجمه: حسین ضامن‌ضرابی
جدال فرم و محتوا در فیلم‌های لوک بسون/ به خاطر چشمان درخشان نوجوانی مسحور/ مسعود حقیقت‌ثابت
۱۰ فیلم ضروری در مقدمه‌ای بر سینمای نگاه/ کی راس/ ترجمه: شهریار خلفی
نیکیتا و آدمکش: هالیوود در برابر سینمای اروپا/ ترجمه: مهدی جمشیدی

فیلم‌ها و احساس‌ها

چه بر سر هالیوود آمده؟/ جان کاساوتیس/ ترجمه: بشیر سیاح
آثار جان کاساوتیس: فیلمنامه، سبک بازی، و بداهه‌پردازی/ ترجمه: آیین فروتن
نگاهی به «چهره‌ها»/ وقتی زنی از پله‌ها پایین می‌رود/ بشیر سیاح
نگاهی به «مینی و مسکوویتس»/ یک فیلم‌درفیلم درباره‌ی فیلم‌درفیلمی دیگر/ آیین فروتن
زنی تحت تاثیر: نبرد در خانه/ ترجمه: علی کرباسی
گفت‌وگو با جان کاساوتیس / کاساوتیس در لس‌آنجلس/ ترجمه: محمدرضا شیخی

سریال: جهان غرب

بررسی محتوایی سریال جهان غرب/ تعالی از منِ من
تاملی فلسفی بر سریال جهان غرب/ من و غیر/ سیامک عبدالهی
گفت‌وگو با کارگردانان سریال «جهان غرب»/ پایان داستان، پتکی بر سر بیننده
«جهان غرب» و تغییر قواعد بازی
«جهان غرب»، بلندپرواز اما تاریک

مطالب آزاد

گفت‌وگو با مارتین اسکورسیزی/ با خودم کنار آمده‌ام/ طناز تقی‌زاده

سینمای ایران

موسیقی فیلم در سینمای ایران همراه با فردین خلعتبری، کریستف رضاعی، جواد طوسی/ تصرف دراماتیک صداها
موسیقی آوازی؛ از تعزیه تا تیتراژ/ فریدون جیرانی
گپ و گفت مرضیه وفامهر و مانی جعفرزاده/ موسیقی فیلم اتفاقی نیست
موسیقی فیلم، «متن روایت» یا «سالاد سفره»/ محسن خیمه‌دوز
سینمای ایران موسیقی نمی‌خواهد/ کیوان جهانشاهی
موسیقی فیلم، حقیقت پنهان سینما/ حامد ثابت
یاران موافق ارکستر رفاقت/ جواد طوسی

اکران و اکنون

گفت‌وگو با رضا میرکریمی در آخرین روز جشنواره جهانی فجر/ جشنواره‌ای استاندارد به وقت ایران/ مرسده مقیمی

شعر و داستان

فصل‌های گمشده صید قزل‌آلا در امریکا/ ترجمه: احمد اخوت

نقد و بررسی

تکرار یک نامکرر/ لادن نیکنام
کارکرد و نشانه‌های موتیف در روایت/ نشست لیلا صادقی، محمدحسن شهسواری، مانی جعفرزاده/ صداهای پنهان متن
همزادهای بورخس/ احمد اخوت
بحثی در باب نقش و کارکرد موتیف/جلوه‌های آفتاب‌پرست/کورش اسدی
سونات ونتوی؛ تکرار و تغییر/ شاپور بهیان
تکرار به اختیار نیست/ منیرالدین بیروتی
موتیف/ عباس پژمان
از نگاه نظم‌بخش هنر/ محمود حدادی
یادداشتی درباره‌ی موتیف در آثار بورخس/ علی خدادادی
بازنمایی مفهوم/ ابوتراب خسروی
چه ضرری؟/ حافظ خیاوی
موتیووس/ سهیل سمی
لمس/ محمدرضا کاتب
نقش پنهان/ محمد کشاورز
قتل در بطری یا روزگار خوش گذشته/ شیوا مقانلو
نگاهی به جهان ادبی-سیاسی جورج اورول با مروری بر موتیف مشهورش «تفکر دوگانه»/ فرهاد محرابی

*مطالب این بخش بر اساس حروف الفبایی نام نویسندگان و مصاحبه‌شوندگان تنظیم شده است.

یک‌نفس با غزاله

سفر برگذشتنی/ حسن عالی‌زاده

هیروگلیف

جرج اورول/ ریموند ویلیامز/ ترجمه: شیرزاد غضنفری
یادداشتی بر کتاب «انحراف: جهان چگونه مدرن شد؟» استفن گرین بلات/ دیباچه‌ای بر انحراف جهان/ مجید نظری
نقدی بر حدیث مرده بر دارکردن آن سوار که خواهد آمد/ شراب و اژدها و تابستان/ پویا رفویی
رود نقره‌ای/ ایمی بلوم/ ترجمه: سپیده کوتی

داستان‌پردازی‌های دهه چهل

ادبیات ایران در دهه چهل
گفت‌وگو با شاپور بهیان پیرامون دهه چهل/ جریانی از دل خاکستر شکست/ رحمان چوپانی‌خرمشهری
گریز و پایداری در ادبیات و هنر/ محمدرضا پورجعفری
میزی که اولش واقعاً گرد بود اما…/ یونس تراکمه
ادبیات جنوب یا ادبیات خوزستان در دهه‌های سی و چهل در گفت‌وگوی رضا نوری با صفدر تقی‌زاده
شمیم بهار: یک استراتژی جنگی علیه شکسته‌نویسی/ خلیل درمنکی
حاشیه‌ای بر بازخوانی ادبیات دهه چهل/ آرشیویست‌های خیانت‌دیده و شازده‌ادیپ‌های خشمگین/ علی سطوتی
در باب جریان‌شناسی ادبیات دهه ۱۳۴۰/ حسن میرعابدینی

*مطالب این بخش بر اساس حروف الفبایی نام نویسندگان و مصاحبه‌شنوندگان تنظیم شده است.

هنر و فلسفه

انقلاب مولکولی در فضاهای جدید کنش/ شیزوکاوی انتقادی و بالینی/ مهدی رفیع
گفت‌وگو با فلیکس گتاری/ کاربردشناختی، ماشینی
گفت‌وگو با ژیل دلوز در مورد آثارش/ پاسخ‌هایی به مجموعه‌ای از پرسش‌ها/ ترجمه: مهدی رفیع
گفت‌و‌گو با ژیل دلوز/ امر عرفانی و مازوخیسم/ ترجمه: مهدی رفیع
گتاری و دلوز: فراسوی فلسفه‌ی معاصر فرانسه/ مهدی رفیع

کتاب

گفت‌وگو با جولایی درباره آخرین رمانش «یک پرونده کهنه»/ سرما سخت سوزانست/ محسن حکیم‌معانی
حاشیه‌ای بر رمان «یک پرونده کهنه» رضا جولایی/ در دفاع از ادبیات آرمان‌خواه/ علی شروقی
تبلیغ کتاب خودم در یک جاده سه‌طرفه/ بابک تبرایی

 

نظر‌ دهی مسدود شده است.