۷۳-۸۲

سینما و زنان

در این بخش به موضوعات، مفاهیم و نظریه‌های مختلف، گسترده و گاه متناقضی می‌پردازیم که به نقش زنان در سینما و صنعت فیلمسازی مربوط می‌شوند. قصد داریم با رویکردی تحلیلی به فیلمسازان، بازیگران، و حتی فیلمبرداران و دیگر فعالانِ زن در عرصه فیلمسازی نزدیک شویم و با کمک نظریه‌ها و مطالعات سینمایی و فمینیستی درباره کارگردانی زنان، نحوه بازنمایی زنان، تاریخچه حضور آنها در برابر و پشت دوربین، و همچنین درباره واکنش تماشاگران و مسئله همذات‌پنداری بنویسیم یا تعدادی از مقالات کلیدی را ترجمه کنیم. البته اینجا فقط بر فیلمسازان زن متمرکز نمی‌شویم بلکه به کارگردانان مرد مهمی (مانند داگلاس سیرک، جرج کیوکر، برگمان، آنتونیونی و…) که به خاطر به تصویر‌کشیدن زنان شهرت یافته‌اند، نگاهی دوباره خواهیم انداخت. از سوی دیگر تحلیل پرسوناژ و تصویر زنان با توجه به پس‌زمینه‌های تاریخی، اجتماعی و ژانرهای سینمایی مختلف اهمیت دارد و می‌کوشیم تا به مقوله بازیگری و نحوه قهرمان‌پردازی‌ زنان هم بپردازیم و ببینیم که چگونه خواسته و ناخواسته تصویر سینمایی مرسوم از زنان را تغییر داده‌اند.

***

پرونده را با یکی از هیجان‌انگیزترین و جذاب‌ترین فیلمسازان زن شروع می‌کنیم، آنیس‌ واردای شگفت‌انگیز و دوست‌داشتنی! او پارسال نود‌ساله شد و حدود دو ماه پیش درگذشت. زنی که در کارنامه پربار و طولانی‌اش با عشق، جدیت، رهایی و هوشمندی منحصربه‌فردی زبان سینما را به چالش کشیده  است تا در فرآیندی خودانگیخته زبان و جهان سینمایی منحصربه‌فردش را بسازد. آنیس واردا از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین کارگردانان موج نو فرانسه بود که سرسختانه تا آخرین روزهای زندگی‌اش فیلم ساخت، فیلم‌هایی شوق‌برانگیز و جوان که مستقیماً احساسات تماشاگر را هدف می‌گیرند و توامان جهان شخصی فیلمساز را می‌کاوند. هر چند در سال‌های اخیر مقالات بسیار و کتاب‌های قابل‌توجهی روی کارهای واردا نوشته شده است، همچنان می‌توانیم درباره هر یک از فیلم‌های داستانی، مستند، کوتاه و تجربی‌اش مفصل بنویسیم، شاید چون واردا همیشه تماشاگر را آزاد می‌گذاشت تا برداشت و حس درونی خودش را از مواجهه با اثر بسازد. آنیس واردا دیگر فیلم نمی‌سازد اما روحِ زیبا و پرشورش تا ابد در فیلم‌هایش زنده خواهد ماند.

نظر‌ دهی مسدود شده است.