۷۳-۱۲۲

سینمای ژانر: چگونه مهم‌تر از چرا…

حسام نصیری:

قبل از هر چیز هنگامی که از «ژانر» صحبت می‌کنیم مواجهه‌مان بیش از آنکه با سویه‌های هنری سینما، استتیک ناب و تجربه‌گرایی و جنبه آبستراکت آن باشد، با سینما به مثابه یکی از تاثیرگذارترین شاخصه‌های «صنعت فرهنگ» است و با جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی آن درگیر هستیم که البته قطعاً این به معنای حذف و نادیده‌گرفتن سویه‌های زیبایی‌شناسانه و هنری آن نیست. چرا که سینما در تمامی گونه‌ها و اشکالش نظام استتیکی خود را خلق کرده و یک اثر سینمایی موفق در گیشه در عمل هم توانسته تا از انعکاس نور بر پرده، مخاطب را به خوابی «آئورا»یی احضار کند. نوعی رفت‌وبرگشت دائم میان امر زیبایی‌شناسانه که در ساحت ژنریک برخلاف ساحت سینمای مستقل و تجربی، نظام نشانگانی‌اش را نه از سوبژکتیویته مولف یا متن که از دل مخزن فرهنگی مخاطب و ایدئولوژی مسلط بر فرهنگ عامه بیرون می‌کشد.

با چنین رویکردی می‌توان به آسانی ادعا کرد در مجموع تنوع ژنریک سینمای ایران، علاوه بر سودآوری و منافع کلانی که برای صنعت سینمای ایران به همراه دارد، فرصتی ناب برای رشد سویه آپاراتوسی سینمای ملی نیز هست. اما آنچه بیشتر حائز اهمیت خواهد شد اینجا علاوه بر جنبه‌های فنی و تکنیکی فیلمسازی در قالب ژانر، سویه‌های تماتیک و روایت‌های کلانی است که آپاراتوس حاکم بر نظام استودیویی بر پرده ذهن مخاطبان می‌تاباند.

برای آنکه بتوانیم به چگونگی و تعریف وضعیت سینمای ژانر امروز ایران بپردازیم قطعاً نیاز به مروری اجمالی بر تاریخ ژنریک سینمای ایران در چند دوره تاریخی خواهیم داشت. با توجه به تغییرات بزرگ سیاسی، فرهنگی و ایدئولوژیک ایران بعد از انقلاب اسلامی و ایجاد تعاریف، استانداردها و محدودیت‌های تازه برای فیلمسازی از بررسی سینمای پیش از انقلاب چشم‌پوشی می‌کنیم و به سال‌های بعد می‌پردازیم.

نظر‌ دهی مسدود شده است.