۶۶-chehrazi2

سکویی برای نمای نقطه‌دید تماشاگر / نگاهی به کتاب «سینما، انسان‌شناسی تصویری»، گوردون گری، ترجمه‌ی مازیار عطاریه

مهران چهرازی :

 

کتاب «انسان‌شناسی تصویری» گشودن دیدی نو به عرصه‌ی ارتباط پیچیده‌ی سینما و انسان‌شناسی است و در عین حال، تقاطع علوم دیگر و نظام‌های سیاسی، فرهنگی و رسانه‌ای در آن. این کتاب می‌تواند ضرورتی برای سینه‌فیلی معاصر باشد تا با خیره‌شدن به نقش بی‌اندازه تاثیرگذار و سرنوشت‌ساز تصاویر در زیست معاصر انسان، آنها را از نگاهی دگرگونه ببیند.

کتاب از مقدمه و نتیجه‌گیری پایانی و چهار فصل تشکیل می‌شود؛ تاریخ سینما، نظریه‌ی فیلم، زمینه‌ی تولید، توزیع و نمایش، و زمینه‌ی دریافت.

ممکن است در ابتدا به نظر بیاید بسیاری حرف‌ها تکراری‌ست. این مسئله در دو فصل تاریخ سینما و نظریه‌ی فیلم می‌تواند درست باشد، اما آنچه با آن تکرار گسست ایجاد می‌کند، رویکرد انسان‌شناختی کتاب است که از ابتدا به خوبی خودش را نشان می‌دهد. روشی که نویسنده در مرور تاریخ سینما دارد، با توجه به حجم دویست‌صفحه‌ای کتاب طبعاً باید با دقت خاصی نوشته می‌شد تا اشاره‌ها کافی و در جهت اقناع خواننده باشد. وقتی تاکید نویسنده در بخشی از خوانش تاریخی‌اش از سینما، رصدکردن وضعیت انسانی است، به اکران فیلم‌ها در کشورهای مستعمره‌ای همچون هند و مالایا (مالزی و سنگاپور امروز) می‌پردازد. و در فصل زمینه‌ی تولید، توزیع و نمایش استراتژی اکران در این کشورها در نیمه‌ی قرن بیستم به بعد را زیر ذره‌بین می‌برد. ایده‌ای که در ابتدا به نظر تنها ارجاعی تاریخی به روند چگونگی نمایش فیلم‌ها می‌آمد، با پیشروی کتاب بسط می‌یابد و در نوعی فرم تحلیل سیاست نمایش فیلم و نسبت اقتصاد سیاسی و وضعیت اکران مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نویسنده در فصل زمینه‌ی تولید، توزیع و نمایش، و در بخش نمونه‌پژوهی: فیلم در اندونزی/ روابط با حکومت، می‌نویسد:

«برخی از دولت‌های شرق آسیا سعی کردند آشکارا از سینما به‌عنوان یک ابزار پروپاگاندا استفاده نکنند (…) اما دولت‌های مختلف اندونزی ارتباط گسترده‌ای با جنبه‌های گوناگون صنعت فیلم این کشور داشتند. این ارتباط و نزدیکی در نقاط مختلف تاریخ شکل‌های متفاوتی به خود می‌گرفت، اما نتیجه‌اش در تمام دوره‌های مذکور این بود که سینمای اندونزی در دهه‌های پنجاه تا هفتاد چیزی فراتر از سرگرمی محسوب می‌شد…»

نظر‌ دهی مسدود شده است.