59-46

سامان از فيلم رقص فرانسوي رنوآر و يك عكس هم از لورا مالوي بگذار) لورا مالوي از لذت بصري و سينماي روايي به لذت ادراکي و سينماي دروني

مهرداد پارسا

لورا مالوي، فيلم‌پرداز فمينيست انگليسي، در مقاله‌ي خود «لذت بصري و سينماي روايي» بر يکي از لحظات بحراني سينماي رسمي، جايي که سينماي روايي جذابيت خود را تنها به واسطه‌ي تحريک الگوهاي پيشيني شيفتگي تصويري در سوژه به دست مي‌آورد، تمرکز کرده و براي اين منظور به تعبير خود روانکاوي را به عنوان سلاحي سياسي به کار مي‌گيرد. با اين همه، گرچه بخش اعظم آنچه مالوي مي‌گويد جاي هيچ ترديدي ندارد، در اينجا مي‌خواهيم اندک اشاره‌اي کنيم به اين که ديدگاه او در وضعيتي که همه چيز (از جمله تجربه‌ي حقيقت در فرآيند) در حال غرق شدن است، تنها به نجات دادن قاب عکسي از دوستان همجنس خود بسنده مي‌کند و درواقع به حد کافي راديکال و بنيادين نيست تا نشان دهد که مساله‌ي اصلي نه بحث از شيفتگي يا نمايش تفاوت جنسي به عنوان عاملي براي شکل‌گيري جذابيت فيلم، که از دست رفتن امکاني براي تخريب دائمي‌ هر الگويي است که فراتر از لذت بصري، موجب تثبيت جاذبه و لذت ادراکي و يا يادآوري جهان به جاي بازخواني آن مي‌شود.

مساله‌ي اصلي مالوي در مقاله‌ي خود نقد آن دسته از الگوهاي از پيش موجود و تثبيت‌شده‌اي است که بر اساس ساختارهاي جمعي مردانه، فرم فيلم را به عرصه‌اي براي نظربازي بدل کرده‌اند و از سوي ديگر تلاش براي پرداخت نظريه‌اي است که در جهت تخريب ابژه‌سازي امر زنانه و رو کردن دست فالوس‌محوري (phallocentrism) گام برمي‌دارد. تزريق لذت عافيت‌طلبانه و تصوير تزييني زن در تن سينما وخيم‌ترين لحظه‌ي تاريخ سينما را رقم مي‌زند و تنها به تقويت و تثبيت من (ego) مردسالار مي‌انجامد. به اعتقاد مالوي، سينما دست کم در بخش چشمگيري از تاريخ خود (دهه‌هاي 30 تا 50 و البته ‌هاليوودِ دهه‌هاي اخير) بر اساس امکاني به نام لذت بصري در خلق آثار عامه‌پسند و پربيننده به کاميابي رسيده و سينماي آلترناتيو (alternative) يا دگرانديش با تمام راديکاليته و فحواي سياسي خود در جايگاه صدايي فرعي و حاشيه‌اي نسبت به جريان اصلي سينماي تجاري قرار گرفته است

نظر‌ دهی مسدود شده است.